BIK17

Mariusz Wójtowicz-Podhorski

Westerplatte 1939. Prawdziwa historia

Zobacz relację z promocji książki

 

Z przyjemnością donosimy, że książka znalazła się w finałowej dziesiątce plebiscytu na najlepszą książkę historyczną 2009 roku portalu Histmag, pokonując ponad 140 konkurentów. Dziękujemy za uznanie!

 

Ta prawie 700 stronicowa monografia walk o Westerplatte, autorstwa uznanego badacza i historyka obrony Westerplatte, Mariusza Wójtowicza-Podhorskiego, zilustrowana została prawie 800 unikatowymi fotografiami, planami, mapami i wizualizacjami 3D. To książka, jakiej jeszcze nigdy nie było, będąca prawdziwym kompendium wiedzy o Wojskowej Składnicy Tranzytowej i jej obronie w 1939 roku!

Książka ukazuje również powojenne dzieło niszczenia Westerplatte i fałszowania historii od 1945 roku aż do dzisiaj.

W tej wyjątkowej publikacji znaleźć można odpowiedzi na pytania, jakich jeszcze nikt nigdy nie zadawał:

- Dlaczego sowiecki wywiad wojskowy interesował się Westerplatte?

- Od kogo Abwehra uzyskała dokładne informacje o dokładnym położeniu na Westerplatte umocnień oraz ilości uzbrojenia?

- Dlaczego Abwehra nie przekazała tych informacji Grupie Eberhardta?

- Jakie tajne dokumenty palono w Składnicy 29 sierpnia 1939 roku?

- Jakie obiekty w porcie gdańskim mieli zająć polscy żołnierze z Westerplatte?

- Czy niemiecka Kompania Szturmowa miała zadanie chronić pancernik Schleswig-Holstein przed zajęciem go przez polskich żołnierzy z Westerplatte?

- Jakie sensacyjne zdarzenia miały miejsce w Składnicy z 31 sierpnia na 1 września?

- Skąd polscy żołnierze wiedzieli, że zostaną zaatakowani o świcie 1 września?

- Kto i dlaczego strzelił na przedpolu Składnicy 1 września o godz. 04:30?

- Dlaczego pancernik Schleswig-Holstein wystrzelił 1 września dopiero o godz. 04:48?

- Dlaczego mjr Sucharski wydawał rozkazy zakazu strzelania do Niemców?

- Dlaczego mjr Sucharski zakazał otwierania ognia przeciwlotniczego do samolotów 2 września?

- Czy mimo to Polacy strzelali i uszkodzili jeden samolot, zmuszając go do przymusowego lądowania?

- Czy 1 września mjr Sucharski był gotowy poddać Składnicę?

- Dlaczego mjr Sucharski kłamał, mówiąc, że Składnica miała zadanie bronić się tylko 12 godzin?

- Dlaczego mjr Sucharski nie chciał wypełnić rozkazu Naczelnego Wodza mówiącego o obronie Westerplatte do ostatniego naboju i ostatniego żołnierza?

- Do kogo niemiecka Kompania Szturmowa wysłała meldunek o tym, że zauważyli po bombardowaniu 2 września białą flagę nad Westerplatte?

- Jakie zadania wyznaczył mjr. Sucharskiemu Oddział II Sztabu Głównego?

- Dlaczego kpt. Dąbrowski nie wydał rozkazu ukrycia moździerzy, przez co uległy one zniszczeniu 2 września?

- Czy Westerplatte było bombardowane 2 września nie tylko przez samoloty Ju-87 Stuka?

- Dlaczego kpt. Dąbrowski nie wydał rozkazu przeniesienia rannych z koszar w bezpieczniejsze miejsce?

- Jakie strategiczne zadania dla Obrony Wybrzeża miała obrona Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte?

- Czy armata "Putiłówka" naprawdę została uszkodzona 1 września tak, że nie można już było z niej strzelać?

- Z jakiego powodu mjr Sucharski zamierzał usunąć przed wojną ze Składnicy chor. Gryczmana, jednego z najbardziej dzielnych i doświadczonych żołnierzy załogi Westerplatte?

- Za jakie zasługi kpr. Goryl został awansowany 3 września na stopień sierżanta?

- Kto opanował bunt żołnierzy pod koszarami po ogłoszeniu przez mjr. Sucharskiego kapitulacji w dniu 7 września?

- Czy rzeczywiście Składnica mogła się jeszcze bronić trzy tygodnie, jak oceniali Niemcy po kapitulacji Westerplatte?

- Jakie słowa skierował do kpt. Dąbrowskiego ppłk Henke?

- Co ukryli na Westerplatte przed Niemcami polscy żołnierze w dniu kapitulacji?

- Ile ciał polskich żołnierzy ekshumowali na Westerplatte Niemcy?

- Jakie tajne dokumenty znalazła Abwehra po kapitulacji Składnicy w pokoju Sucharskiego?

- Czy Polacy wysłali samolot z misją zaatakowania Schleswiga-Holsteina w porcie gdańskim?

- Czy kierownik radiostacji na Westerplatte sierż. Rasiński przeszedł na stronę wroga?

- Dlaczego Abwehra interesowała się tym, kto zerwał flagę z koszar 2 września i rozkazał strzelać w kierunku Mewiego Szańca?

- Kim był obecny przy kapitulacji oficer Abwehry?

- Kim był zabity polski żołnierz odnaleziony w ruinie koszar w 1940 roku?

Odpowiedzi na te pytania oraz setki innych znaleźć można na kartach niniejszej książki.

 

Spis treści

 

Od Autora 7

Podziękowania 9

Przedmowa 11

Rozdział 1 Westerplatte w polskich rękach 15

Rozdział 2 Wojskowa Składnica Tranzytowa od 1932 do 1937 roku 53

Rozdział 3 Westerplatte 1939 61

Rozdział 4 Nadchodzi wojna 103

Rozdział 5 1 września, piątek 153

Rozdział 6 2 września, sobota 241

Rozdział 7 3 września, niedziela 295

Rozdział 8 4 września, poniedziałek 311

Rozdział 9 5 września, wtorek 323

Rozdział 10 6 września, środa 335

Rozdział 11 7 września, czwartek 349

Rozdział 12 Po kapitulacji 439

Indeks 461

Dodatek A Jak powstał i utrwalił się mit o bohaterskim majorze 471

Dodatek B Losy kpt. Dąbrowskiego po kapitulacji Westerplatte 483

Dodatek C Spory po latach na temat dowodzenia obroną Westerplatte 497

Dodatek D O krok od Termopil. Nieznane kulisy obrony Westerplatte w korespondencji majora Stefana Fabiszewskiego 505

Dodatek E Armata wz. 02 na Westerplatte 529

Dodatek F Raport bosmana B. Boudiera nr 411/25 S. o przebiegu walki 1-go września 1939 roku 535

Dodatek G Westerplatte po wojnie - krajobraz po bitwie 537

Załączniki 595

 

Załącznik nr 1 - Polscy żołnierze zabici i ranni w trakcie walk na Westerplatte

Załącznik nr 2 - Wykaz żołnierzy z Kompanii Szturmowej rannych 1 września 1939 roku na Westerplatte wg źródła niemieckiego

Załącznik nr 3 - Uzbrojenie i sprzęt żołnierzy Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte

Załącznik nr 4 - Żołnierze Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte oraz ich przydział na stanowisko bojowe w dniu 1 września 1939 roku

 

2699 przypisów!

 

Mariusz Wójtowicz-Podhorski - ur. w 1973 r. w Gdańsku. Wytrwały tropiciel zabytków, archiwaliów i pamiątek związanych m.in. z obroną Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, a także miłośnik techniki wojskowej i historii II w.ś. Spadochroniarz, płetwonurek, motorowodniak; od 1992 r. zajmuje się czynnie strzelectwem bojowym. Wielokrotny uczestnik szkoleń powadzonych przez instruktorów wojskowych jednostek specjalnych zkraju i zagranicy. Organizator i uczestnik także wielu ekspedycji, w tym m.in. pierwszej polskiej wyprawy badawczej “Sophie X” na wrak pancernika “Schleswig-Holstein” (wrzesień 2008). Jedna z jego trekkingowych samotnych wypraw przez Saharę wyróżniona została w konkursie “Podróżnik Roku” Magazynu “Podróże”.

Historyk obrony Westerplatte, uznany ekspert w tej dziedzinie. Tematowi obrony Westerplatte poświęcił wiele lat intensywnych badań, co zaowocowało m.in. pierwszą monografią bitwy o Westerplatte mającej objętość prawie 700 stron (“Westerplatte 1939. Prawdziwa historia”, wyd. 2009). Pomysłodawca i współautor (scenariusz) paradokumentalnego komiksu wojennego “Westerplatte. Załoga śmierci” (wyd. 2004) z serii Kroniki Epizodów Wojennych. Tom II KEW zatytułowany “Pierwsi w boju. Obrona Poczty Polskiej w Gdańsku” ukaże się 1 września 2010 r.

. Na temat obrony Wojskowej Składnicy Tranzytowej opublikował wiele artykułów. Inicjator rewitalizacji Westerplatte oraz budowy nowoczesnego Muzeum Westerplatte, współzałożyciel i prezes działającego od 2003 r. Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, zajmującego się ratowaniem, ochroną i rekonstrukcją zabytków oraz historycznych miejsc na terenie byłej WST, mającym na koncie wiele spektakularnych sukcesów, w tym m.in. zainicjowanie rozpoczęcia intensywnych prac zmierzających do nadania temu miejscu wyglądu z 1939 r., sprowadzenie do Polski zabytkowych armat wz. 02 i wz. 36 Bofors, czy odnalezienie przedwojennego serwisu porcelanowego z kasyna oficerskiego z Westerplatte. Pełnomocnik Wojewody Pomorskiego ds. rewitalizacji Westerplatte w l. 2006-2008. Kierownik Muzeum Westerplatte - oddziału Muzeum Historii Polski od listopada 2007 do października 2008.

Za swoje zasługi w popularyzacji historii Westerplatte, ratowaniu tego miejsca-pamięci, a także krzewieniu postaw patriotycznych odznaczony został przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Srebrnym Krzyżem Zasługi, przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznaką honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej, przez Wojewodę Pomorskiego medalem “Sint Sua Praemia Laudi”, przez Stowarzyszenie Żołnierzy i Przyjaciół 4. pp z Kielc Odznaką Honorową 200-lecia 4. Pułku Piechoty.

Żonaty, ma dwóch synów.

 

Westerplatte 1939. Prawdziwa historia - recenzja, która ukazała się w “Komandosie”

“Westerplatte 1939. Prawdziwa historia” autorstwa Mariusza Wójtowicza-Podhorskiego to książka, na którą czekało od dawna środowisko miłośników historii II w.ś. Przygotowywana przez cztery lata, 664 stronicowa publikacja z niezwykłą dbałością o szczegóły pokazuje nie tylko obraz walk w ciągu siedmiu pierwszych dni września, ale i historię Wojskowej Składnicy Tranzytowej, a także powojenne losy półwyspu Westerplatte. Pod wieloma względami jest to niemal analityczne studium historyczno-wojskowe poświęcone obronie Wojskowej Składnicy Tranzytowej.

Autor książki jest dobrze znany miłośnikom historii II w.ś., a w szczególności przedwojennego Wojska Polskiego. Od kilku lat intensywnie zajmuje się ratowaniem i ochroną zabytków Westerplatte, a także poszukiwaniem pamiątek związanych z obroną Składnicy. W dążeniu do zachowania legendy Obrońców i należytego upamiętnienia pola bitwy ma na tym polu szereg spektakularnych sukcesów. Jest również inicjatorem powołania Muzeum Westerplatte. Jego działania na rzecz zachowania złotej legendy Obrońców i należytego upamiętnienia pola bitwy odbijają się zazwyczaj dużym echem w mediach.

Pierwszą publikacją autora był paradokumentalny komiks “Westerplatte. Załoga śmierci”. I tym razem jego “Westerplatte 1939. Prawdziwa historia” jest kolejnym niezwykle ciekawym przykładem skutecznego popularyzowania historii, w oparciu o szczegółowy i rzetelny warsztat wsparty bogatą bazą źródłową.

W “Westerplatte 1939. Prawdziwa historia” ta właśnie szczegółowość wysuwa się na plan pierwszy. Mamy tu do czynienia z kompletną pracą, ukazującą m.in. na podstawie nieznanych wcześniej relacji, prywatnej korespondencji i pamiętników obrońców, niemieckich raportów wojskowych i dzienników okrętowych, obraz siedmiodniowych walk z dokładnością w zasadzie co do minuty. Na uwagę zasługuje analiza źródeł, w tym np. kilku relacji tej samej osoby dotyczącej jednego zdarzenia, ale spisanych w różnych okresach czasu. Dzięki niezwykłej szczegółowości, epizody znane wcześniej, jak i te odkryte przez autora, zyskały wreszcie precyzyjne umiejscowienie w czasie. Zwraca uwagę też niespotykana we wcześniejszych publikacjach dokładna analiza taktyki stron walk o Westerplatte zestawiana m.in. z przedwojennymi podręcznikami taktyki piechoty, czy wojskowymi instrukcjami.

Książka ujawnia kilkadziesiąt nieznanych szerzej historii związanych z Westerplatte, jak choćby m.in. fakt zakupu półwyspu Westerplatte z rąk niemieckich przez Polaków po I w.ś. Poznajemy wreszcie kto i dlaczego strzelił na przedpolu Składnicy 1 IX o godz. 0430. Dowiadujemy się o nocnej walce z Niemcami w kasynie podoficerskim, czy próbie uratowania ciężko rannego strz. Ussa przez niemiecki patrol. Niezwykle istotny jest dla całości książki demontaż mitu o rzekomym rozkazie obrony mającej trwać tylko 12 godzin. Wspiera w tym autora załącznik z sensacyjną korespondencją płk. S. Fabiszewskiego, komendanta Składnicy w l. 1933-38, który po wojnie walczył z właśnie z tym mitem szkodzącym legendzie Obrońców. Prowadził on również prywatne dochodzenie mające ustalić dlaczego obrona Westerplatte trwała tak krótko (Składnica była przygotowywana do 3-4 tygodniowej walki).

Mariusz Wójtowicz-Podhorski znany jest z wieloletniego badania konfliktu pomiędzy dwoma najwyższymi oficerami, przebywającymi podczas obrony na terenie Wojskowej Składnicy Tranzytowej - mjr. Sucharskim i kpt. Dąbrowskim. Wątek ten nie jest jednak dla autora pierwszoplanowy. W publikacji Wójtowicza-Podhorskiego poznajemy innych bohaterów, którzy choć wcześniej znani, to ukazywani byli na drugim lub trzecim planie. W książce bez wątpienia na pierwszym planie jest doświadczony weteran, chor. Jan Gryczman, dzięki któremu tak naprawdę zaczęła się siedmiodniowa obrona, a nie klęska polskiego garnizonu w pierwszej godzinie wojny. Szczególną uwagę autor poświęca też bohaterskiemu lekarzowi kpt. Mieczysławowi Słabemu, zakatowanemu po wojnie przez Informację Wojskową.

Obraz historii Westerplatte uzupełniony jest gigantyczną ilością aż 691 fotografii (!) archiwalnych, jak i współczesnych, aranżowanych specjalnie dla zilustrowania książki z udziałem grup rekonstrukcji historycznych. Jest to ilość dotychczas niespotykana w żadnej innej podobnej publikacji. Monografia składa się z przedmowy, dwunastu rozdziałów, załączników, dodatków, planów, kalendarium, bibliografii i indeksu nazwisk oraz nazw. W 27 dodatkach i załącznikach mamy ponadto efekt benedyktyńskiej kilkuletniej pracy autora, czyli m.in. szczegółowy spis nazwisk i stopni polskich żołnierzy oraz ich przydziały na stanowiska bojowe w dniach 1-7 IX 39 r., prawdopodobny przydział żołnierzy WST na Westerplatte na stanowiska bojowe rankiem 1 IX, wykazy polskich i niemieckich żołnierzy zabitych, ciężko i lekko rannych w trakcie walk o Westerplatte. Książkę uzupełniają szczegółowe dane oraz ilustracje uzbrojenia i sprzętu obydwu stron bitwy. Interesujące jest poglądowe porównanie sił zaangażowanych w walki o Westerplatte, czy załącznik “Westerplatte po wojnie - krajobraz po bitwie” opisujący dzieje Westerplatte od 1945 r. aż do dnia dzisiejszego.

Książka zawiera ponadto 28 perfekcyjnie przygotowanych map, które zostały wykonane w oparciu o bardzo szczegółową mapę topograficzną z 1934 r. obejmująca m.in. położenie pojedynczych latarni, umocnień polowych, posterunków. Mapy obrazujące poszczególne etapy działań pokazują nie tylko przebieg natarć z udziałem poszczególnych plutonów, ale nawet ważne epizody np. z udziałem zaledwie dwóch żołnierzy (rozkręcenie toru przez Polaków). Ciekawostką jest też nigdy wcześniej nie publikowany plan współczesnego wyglądu Westerplatte nałożonego na plan z 1934 r. To czego wcześniej nie było w innych monografiach bitew to m.in. trójwymiarowe wizualizacje obiektów fortyfikacyjnych z dołączonymi planami i wykazem żołnierzy na danym stanowisku bojowym. Rzuty poziome i zdjęcia wykonane przez autora w miejscach niedostępnych zwiedzającemu Westerplatte znakomicie uzupełniają wizualizacje umożliwiając czytelnikowi “poruszanie się” po Składnicy w trakcie lektury książki.

Publikacja opatrzona jest bardzo dokładnymi przypisami autora, których jest łącznie 2699! W przypisach autor umieścił często wyniki własnych badań, gdzie wielokrotnie podkreśla, że pojawiające się sprzeczności w różnych źródłach pozostawia do wyjaśnienia w przyszłości. Zastrzega, że być może ich rozwiązanie może się okazać już niemożliwe.

Cennym uzupełnieniem jest kalendarium wydarzeń zaczynające się od 1919 r., a kończące na 2009 r. Książkę zamyka bibliografia z wykazem źródeł, książek, planów i map, opracowań, tytułów prasowych, audycji radiowych, materiałów filmowych, instrukcji wojskowych, która obejmuje aż 19 stron.

Książka jest dobrze skonstruowana, więc dobrze się z niej korzysta i czyta, miejscami jak fascynującą paradokumentalną opowieść. Podkreślić należy w tym miejscu bardzo wysoki poziom edytorski wydawnictwa. Jedynymi grzechami publikacji jest swobodna miejscami interpretacja faktów, a także przedstawienie przez autora opinii mogących powodować ostrą polemikę.

Tak czy inaczej, praca Podhorskiego, zwłaszcza ze względu na swoją szczegółowość, ma niewątpliwie wyjątkowy charakter. Absolutnie predestynujący ją do miana bezprecedensowej na współczesnym rynku wydawniczym. Ze względu jednak na wielość komentarzy oraz wysuwanie przez autora, do czego ma prawo, wielu hipotez, jest to jednak pozycja skierowana do świadomego i wyrobionego czytelnika, który ma już własny osąd i porusza się samodzielnie oraz z własną wiedzą po wielu z zamieszczonych w niej kwestiach dotyczących Westerplatte.

 

Bartosz Gondek

Marcin Tymiński

Militarny Magazyn Specjalny “Komandos” nr 6 (204) 2010

rysunki	·	Krzysztof Wyrzykowski, Piotr Matuszewski
oprawa	·	twarda, z obwolutą
stron	·	664
zdjęć cz-b	·	691
rysunków	·	28
map	·	27
dodatki i załączniki	·	5 + 7
wersja językowa	·	tekst główny oraz podpisy ilustracji polskie
rok wydania	·	2009
ISBN	·	83-7237-208-6